Starożytny Egipt: policyjny gwizdek sprzed 3500 lat

17 września 2025, 10:33

W staroegipskim Achetaton (obecnie Amarna), mieście założonym ok. 1347 roku przed naszą erą przez Echnatona, który zbudował tam swoją stolicę, znaleziono policyjny gwizdek z krowiej kości. Niezwykły artefakt został odkryty w Stone Village, położonej na peryferiach wiosce robotników, a jego istnienie to wsparcie dla poglądu, że miejsce to – ze względu na bliskość królewskich grobowców, przy budowie których pracowali robotnicy – podlegało ścisłej kontroli policyjnej. To pierwszy egipski gwizdek znaleziony w kontekście najwyższej władzy i ważny zabytek, który da specjalistom wgląd w technologie obróbki kości stosowane w II tysiącleciu p.n.e. w państwie faraonów.



Zoonoza sprzed 1400 lat. Dziewczynka zmarła na ciężki przypadek różycy

18 maja 2026, 07:54

Naukowcy odtworzyli kompletny genom włoskowca różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae) z zębów dziecka pochowanego w północnym Kaukazie około 600 roku naszej ery. To pierwsze tak dobrze zachowane dawne DNA tego patogenu. Włoskowiec różycy atakuje głównie świnie, z których może przenosić się na ludzi. W bardzo rzadkich przypadkach może doprowadzić u ludzi do posocznicy, zapalenia wsierdzia lub zaatakować stawy. I właśnie z takim przypadkiem mamy tutaj do czynienia.


Treponema pallidum - to ona wywołuje syfilis

Syfilis - choroba z Ameryki?

15 stycznia 2008, 11:20

Nie tylko Kolumb i jego żeglarze narazili tubylców na kontakt z nieznanymi i groźnymi dla nich chorobami. Przepływ patogenów był dwustronny. Odkrywcy być może zarazili się wtedy syfilisem i przywieźli go do Europy. Do tej pory wszyscy naukowcy zgadzali się co do daty wybuchu pierwszej epidemii na Starym Kontynencie (1495 r.), nie wiadomo było tylko, co stanowiło jej źródło.


Zdjęcie wirusa HIV-1© Centers for Disease Control and Prevention

Walka z pasożytem idealnym

7 stycznia 2009, 00:52

W jaki sposób nasze organizmy zwalczają atak retrowirusów?


Mamuty wyginęły później, niż sądzono?

16 grudnia 2009, 09:25

Prof. Eske Willerslev z Uniwersytetu w Kopenhadze uważa, że ostatnie mamuty żyjące na terenie dzisiejszej Alaski mogły wyginąć nawet do 5600 lat później, niż dotychczas sądzono.


nadtlenek acetonu

Wyniuchać bombę w bucie

19 października 2010, 21:36

Terroryści zawsze byli o krok przed służbami policyjnymi, a dziś, kiedy zagrożenie terroryzmem wzrasta, technologia pozwala im być nawet o dwa kroki do przodu. Dzięki nowemu detektorowi łatwiej będzie wykrywać bomby wytwarzane z użyciem TATP.


W dzień po delfiniemu, w nocy po humbaczemu

23 stycznia 2012, 14:33

Péos, Mininos, Cécil, Teha, i Amtan są delfinami z francuskiego delfinarium Planète Sauvage w Port-Saint-Père. W nocy wydają dziwne dźwięki, które wg naukowców, są powtórzeniami pieśni długopłetwców, włączonej do podkładu muzycznego, do którego występują. Gdyby podejrzenia etologów się potwierdziły, mielibyśmy do czynienia z pierwszym udokumentowanym przypadkiem, kiedy delfiny ćwiczą nowe dźwięki nie bezpośrednio po ich zasłyszeniu, ale po upływie kilku godzin.


Królewskie potwierdzenie

2 stycznia 2013, 13:14

Kryminolodzy z Hiszpanii i Francji zdobyli wreszcie upragniony dowód, że starą tykwę rzeczywiście najpewniej znaczą ślady krwi ściętego króla Ludwika XVI.


Szukają podróżników w czasie

16 stycznia 2014, 06:31

Robert Nemiroff i Teresa Wilson z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Technologicznego Michigan szukają podróżników w czasie, przeglądając Internet pod kątem "proroczych" wzmianek o ludziach i zdarzeniach, które pojawiły się, zanim ktokolwiek mógł się o nich dowiedzieć


Europejska Agencja Kosmiczna musi się zreformować

1 grudnia 2014, 11:55

Niedawne lądowanie próbnika Philae na komecie 67P/Czuriumow-Gierasimienko było olbrzymim sukcesem, jednak nie oznacza to, że w ESA wszystko działa jak należy. Zbiurokratyzowane struktury Europejskiej Agencji Kosmicznej zaczynają przegrywać konkurencję z amerykańskim prywatnym przemysłem kosmicznym na polu komercyjnego wystrzeliwania satelitów.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk